Persbericht Stichting Vader Kennis Centrum – Voor onmiddellijke publicatie

Titel: Nieuwe analyse toont structurele ongelijkheid in inzet van militairen na ouderschap

Uit een beleidsanalyse van het Vader Kennis Centrum en het Platform for European Fathers blijkt dat de Nederlandse krijgsmacht formeel genderneutraal beleid voert, maar dat de praktijk duidelijke verschillen laat zien tussen mannen en vrouwen na de geboorte van een kind. De evaluatie van het Defensie Actieplan 1325 (2021–2025) bevestigt dat genderintegratie binnen Defensie nog onvoldoende is gerealiseerd . Daarnaast toont het Plan van aanpak Sociale Veiligheid aan dat cultuur en stereotypering leiden tot ongelijke behandeling en beperkte sociale veiligheid binnen de organisatie .

Vrouwen worden na bevalling vaker tijdelijk buiten operationele functies geplaatst, terwijl mannen doorgaans sneller terugkeren naar gevechts- en operationele taken. Vaderschapsverlof wordt bovendien niet altijd geaccepteerd, wat leidt tot ongelijke behandeling. De Periodieke Rapportage Veiligheid bij Defensie 2018–2023 bevestigt dat sociale veiligheid en gelijke behandeling nog niet structureel zijn geborgd .

De organisaties roepen Defensie en de Tweede Kamer op om een genderneutraal inzetmodel in te voeren, vaderschapsverlof te normaliseren en jaarlijks te rapporteren over inzet en promotie uitgesplitst naar gender en ouderschapsstatus.

Einde persbericht

1. Beleidsanalyse

1. Probleemdefinitie

Hoewel Defensie formeel genderneutraal beleid voert, tonen officiële documenten aan dat genderongelijkheid in de praktijk blijft bestaan. De evaluatie van het Defensie Actieplan 1325 (2021–2025) stelt dat Defensie “nog onvoldoende in staat is geweest gender te integreren in operaties en activiteiten” . Daarnaast laat het Plan van aanpak Sociale Veiligheid zien dat cultuur, stereotypering en ongelijke behandeling structurele problemen vormen binnen de organisatie .

2. Formeel beleid vs. feitelijke praktijk

2.1 Formeel beleid

• Zwangerschapsverlof (16 weken) en vaderschapsverlof (6 weken betaald) zijn wettelijk vastgelegd.
• Defensie stelt dat inzet en promotie genderneutraal behoren te zijn (Actieplan 1325) .

2.2 Praktijk

Uit de Periodieke Rapportage Veiligheid bij Defensie 2018–2023 blijkt dat sociale veiligheid en gelijke behandeling nog onvoldoende geborgd zijn, met name in operationele eenheden . Interne evaluaties tonen dat:

• vrouwen na bevalling vaker tijdelijk buiten operationele functies worden geplaatst;
• mannen sneller terugkeren naar operationele inzet;
• vaderschapsverlof minder wordt geaccepteerd door leidinggevenden (in lijn met bevindingen uit sociale‑veiligheidsrapportages) .

3. Inzet in gevechts- en ondersteunende functies

Het Defensie Actieplan 1325 bevestigt dat genderstereotypen en cultuur invloed hebben op taaktoewijzing en operationele inzet, ondanks formele gelijkheid . De ondervertegenwoordiging van vrouwen in gevechtsfuncties wordt mede verklaard door cultuur, uitrusting en selectie-eisen (Actieplan 1325 + begeleidende Kamerbrief) .

4. Beleidsmatige implicaties

• Indirecte discriminatie op basis van gender en ouderschap.
• Belemmerde doorstroom van vrouwen naar hogere rangen.
• Onvoldoende benutting van vaderschapsverlof.
• Structurele cultuurproblemen die sociale veiligheid beïnvloeden.

5. Aanbevelingen

Aan Defensie

• Voer een genderneutraal inzetmodel in na ouderschap (Actieplan 1325‑richtlijnen).
• Normaliseer vaderschapsverlof via monitoring en leidinggevende training.
• Versnel invoering genderneutrale uitrusting (Actieplan 1325, bijlage diversiteit & inclusiviteit).
• Versterk genderadviseurs in operationele eenheden.

Aan Tweede Kamer

• Jaarlijkse rapportage over inzet, promotie en verlof per gender.
• Onafhankelijke audit op genderneutrale toepassing van inzetregels.
• Wettelijke borging dat ouderschap geen negatieve invloed mag hebben op beoordeling.

Aan EU‑partners

• Harmoniseer ouderschapsverlof voor militairen.
• Stimuleer gezamenlijke ontwikkeling van genderneutrale uitrusting.
• Deel best practices rond genderneutrale inzetmodellen.

Literatuurlijst

1. Defensie Actieplan 1325 (2021–2025) – Ministerie van Defensie https://www.tweedekamer.nl (zoekterm: Defensie Actieplan 1325 2021–2025)
2. Plan van aanpak Sociale Veiligheid – Ministerie van Defensie https://www.defensie.nl (zoekterm: Plan van aanpak sociale veiligheid)
3. Periodieke Rapportage Veiligheid bij Defensie 2018–2023 – Rijksoverheid https://www.rijksoverheid.nl (zoekterm: Periodieke Rapportage Veiligheid Defensie 2018–2023)
4. Kamerbrief aanbieding Defensie Actieplan 1325 (2021–2025) https://www.defensie.nl (zoekterm: Aanbieding Defensie Actieplan 1325)
5. NAP 1325 – Dutch National Action Plan Women, Peace & Security https://www.nap1325.nl