Vera Bergkamp (Tweede Kamerlid D66)

Juryrapport Vadertrofee m/v 2017

Welke positie heeft de ongehuwde vader? Naar huidig Nederlands recht krijgt de ongehuwde vader geen automatisch gezag na erkenning, in tegenstelling tot de vader die een huwelijk of geregistreerd partnerschap met de moeder heeft. Zijn positie is aan de orde gesteld door Tweede Kamerlid Vera Bergkamp van D66. Zij vindt dat het voor ongehuwde vaders makkelijker moet worden om na erkenning gezag over hun kinderen te krijgen. Een initiatiefwetsvoorstel met toelichting is gepubliceerd op de website van D66. Volgens dit voorstel krijgt de ongehuwde vader die het kind erkent automatisch gezag, behoudens enkele uitzonderingen; onder andere in de situatie waar de ouders het eens zijn en verklaren dat het gezag alleen door de moeder wordt uitgeoefend.

 Vera Bergkamp heeft er zich het afgelopen jaar enorm voor ingespannen dat ongetrouwde vaders automatisch ook het ouderlijk gezag over hun kind krijgen op het moment dat ze hun zoon of dochter erkend hebben. D66 heeft (samen met de VVD) een initiatiefwetsvoorstel ingediend om dit te regelen.

Bergkamp: “Klinkt logisch, maar nu is dat niet goed geregeld in de wet. Erkenning betekent nu niet dat je ook meteen het gezag hebt, veel ouders vergissen zich daarin en komen daardoor later voor onaangename verrassingen te staan. Daarom willen wij gelijke rechten voor ongetrouwde ouders. Tijden zijn veranderd, de wetgeving nog niet. Veel vaders zijn onvoldoende op de hoogte van de regels. Komt de moeder bijvoorbeeld te overlijden voordat het gezag geregeld is of gaan de partners onverhoopt uit elkaar, dan ontstaan er vaak juridische problemen. De rechtspositie van vaders die niet gehuwd zijn of geen geregistreerd partnerschap hebben, moet daarom worden versterkt”.

Waarom is dit zo belangrijk?

 Het initiatiefwetsvoorstel zorgt niet alleen voor meer gelijkheid tussen getrouwde en ongetrouwde stellen en tussen de moeder en vader, maar zorgt ook voor het beter waarborgen van het belang van het kind in de wet. In internationale kinderrechtenverdragen is het uitgangspunt opgenomen dat het in het belang van het kind is om, waar mogelijk, door beide ouders opgevoed te worden. Ook in Nederland is dat zo: ook na echtscheiding loopt het gezamenlijk gezag van de ouders in beginsel door. Bergkamp: “Het belang van het kind moet voorop staan. En dat betekent het liefst twee ouders die betrokken zijn bij de opvoeding en verzorging. De relatievorm van de ouders moet daarin geen verschil maken.”

 Vera Bergkamp

Vera Alida Bergkamp (geboren in Amsterdam op 1 juni 1971), en van oorsprong homorechtenactiviste en oud-voorzitter van het COC, is een Nederlandse politica en sinds 20 september 2012 Tweede Kamerlid voor D66. Zij heeft zich in enkele jaren ontwikkeld tot een toonaangevend, betrokken, toegankelijk, veelzijdig en effectief Tweede Kamerlid en daarbij haar blikveld aanzienlijk verbreed. Al in 2014 werd Vera Bergkamp door BN/De Stem verkozen tot politica van het jaar en momenteel plaatst de website Haagsefeiten.nl, een website die bijhoudt hoe effectief kamerleden in het politieke handwerk in de Tweede Kamer zijn, Vera Bergkamp op de eerste plaats als het meest effectieve kamerlid waar het het percentage aangenomen over ingediende moties over de voorbije jaren betreft.

Tot de afgelopen verkiezingen had Vera Bergkamp onder andere de jeugdhulp in portefeuille voor D66. De portefeuille van Vera Bergkamp bestaat sinds de verkiezingen van maart 2017  uit: familierecht, de langdurige zorg (WLZ & WMO), mantelzorg & vrijwilligers, geneesmiddelen, drugs, alcohol en tabak en de initiatiefwetten: aanpassen van Artikel 1 van de Grondwet en aanpassen van de Algemene wet gelijke behandeling.

Door zich daarbij als politica vanuit een emancipatie- en gelijke behandelingsperspectief benaderbaar en open op te stellen en zich gevoelig en toegankelijk te tonen voor door Nederlandse burgers en ouders geuite zorgen heeft Vera Bergkamp de afgelopen jaren een breed en representatief netwerk opgebouwd onder Nederlandse burgers en ouders, kinderen en organisaties uit het maatschappelijk middenveld.

En hoewel Vera Bergkamp in haar politieke taakstelling voor een veel bredere doelgroep in de politiek werkzaam en actief is dan alleen voor vaders in hun relatie met hun kinderen, heeft zij zich als een van de weinige Haagse politici toch ook juist op toonaangevende wijze de achtergestelde (rechts)positie van vaders in hun relatie met hun kinderen in het familierecht en de jeugdhulp aangetrokken en daarop belangrijke wets- en beleidsinitiatieven ontwikkeld.

Toetsing aan gehanteerde criteria

 Belang voor/in maatschappelijk debat

De wets- en beleidsinitiatieven van Vera Bergkamp in de Tweede Kamer sluiten direct aan op belangrijke kernthema’s uit het maatschappelijk debat over de positie van vaders in hun relatie met hun kinderen en het daarbij versterken van betrokken vaderschap en doorbreken van rolpatronen voor grote groepen vaders (ongehuwde vaders, gescheiden vaders).

Bijdrage aan bevorderen van betrokken vaderschap/terugbrengen van vaders in leven van kinderen

Op de volgende drie kernthema’s uit het familierecht en de jeugdzorg heeft Vera Bergkamp – al dan niet in samenwerking met andere kamerleden – in haar politieke werk het afgelopen jaar in de Tweede Kamer wets- en beleidsinitiatieven genomen die van groot belang zijn voor betrokken vaderschap en de (rechts)positie van vaders:

1. Het besproken Initiatiefwetsvoorstel tot de directe koppeling van erkenning en gezamenlijk gezag voor ongehuwde vaders:

Voorstel van wet van de leden Bergkamp (D66) en Van Wijngaarden (VVD) tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek i.v.m. directe koppeling van erkenning en gezamenlijk gezag voor ongehuwde en niet-geregistreerde partners (Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 15 november 2016, 34 605, nr. 1 en 2; https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-34605-1.html en https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-34605-2.html)

2. De wettelijke regeling van de plicht tot waarheidsvinding en Actieplan Waarheidsvinding in kinderbescherming en jeugdhulp:

• Aangenomen amendement 32 van de leden Van der Burg en Bergkamp tot opname van de plicht tot “Waarheidsvinding” voor de raad voor de kinderbescherming en de gecertificeerde jeugdhulpinstelling in de nieuwe Jeugdwet (8 oktober 2013, https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-33684-32.html)
• Aangenomen gewijzigde Motie 91 van het lid Bergkamp tot een Actieplan Waarheidsvinding in de Kinderbescherming en de Jeugdhulp (Wetgevingsoverleg 14 november 2016; https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-34550-XVI-91.html)

Als gevolg van de motie tot een Actieplan Waarheidsvinding van mevrouw Bergkamp organiseren de cliëntenorganisaties in de Kinderbescherming en de Jeugdhulp in de eerste helft van dit jaar vijf regionale expertsessies, met als doel ouders en jongeren in gesprek te laten gaan met betrokken partijen uit de jeugdhulpsector en de rechtspraak over deugdelijk, feitelijk en naar waarheid rapporteren. Op 10 november 2017 zal er een landelijke conferentie Waarheidsvinding worden georganiseerd, waarin de uitkomsten van de regionale sessies zullen worden gebundeld. Die zullen de input vormen voor het Actieplan Waarheidsvinding dat de Tweede Kamer in het najaar zal ontvangen, waarom in de motie van mevrouw Bergkamp is gevraagd.

3. Onderzoek en aanpak van het niet nakomen van omgangsregelingen na (echt)scheiding:

Kamervragen (inzake het familierecht) van de leden Bergkamp (D66) en Van Nispen (SP) aan de minister van Veiligheid en Justitie over het niet nakomen van omgangsregelingen naar aanleiding van de uitzending ‘Dwaze vaders’ (ingezonden 12 juli 2017, nr. 2017Z10321: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/ah-tk-20162017-2624.html)

N.a.v. een serie reportages in Overijsselse media (RTV Oost) in het voorjaar en de zomer van 2017 over de achtergestelde positie van groepen uitwonende gescheiden ouders, veelal vaders maar ook moeders, en hun wanhoop over het straffeloos en willekeurig bij hen weghouden van de kinderen door verblijfsouders, veelal moeders maar ook vaders, en het ontbreken van handhaving bij de door de rechter bij een (echt)scheiding beschikte ouderschaps- en omgangsregelingen voor deze uitwonende ouders heeft Vera Bergkamp (D66) samen met Michiel van Nispen (SP) in de Tweede Kamer schriftelijke kamervragen over de omvang en aanpak van dit probleem en de handhaving van ouderschaps- en omgangsregelingen voor kinderen en hun uitwonende ouders, veelal vaders, gesteld.

Breedte van de vaderthematiek

Het versterken van vaderschap is niet het enige speerpunt van Vera Bergkamp, maar wel een van de speerpunten. Daarbij speelt zij breed in op de belangrijke thema’s uit het familierecht en de jeugdhulp voor grote groepen vaders (ongehuwde vaders, gescheiden vaders) en hun kinderen.

Uitstraling

Vera Bergkamp heeft zich in de afgelopen jaren ontwikkeld tot een toonaangevende, toegankelijke  en effectieve politica in de Tweede Kamer die op nationaal niveau leiding geeft aan het politieke en maatschappelijke debat over versterking van betrokken vaderschap in familierecht en jeugdzorg en versterking van de positie van vaders in de relatie met hun kinderen.

 Kortom

Als het initiatiefwetsvoorstel voor ongehuwde vaders wordt aangenomen kan elke vader na de aangifte en erkenning van zijn kind ook het ouderlijk gezag verkrijgen. En daarmee alle rechten en plichten jegens het kind die ook automatisch bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap verkregen worden. Vanwege dit wetsinitiatief en de toonaangevende, toegankelijke en effectieve wijze waarop Vera Bergkamp in de politiek ook andere emancipatoire wets- en beleidsinitiatieven heeft ontwikkeld die van groot belang zijn voor een meer gelijkwaardige positie van (ongehuwde) vaders in de relatie met hun kinderen op de terreinen van jeugdhulp en familierecht, nomineert de jury haar van harte en met overtuiging voor de Vadertrofee 2017.

Louis Tavecchio, jurylid Vadertrofee (september 2017)

Juryrapport Vadertrofee Emancipator

  Emancipator

Juryrapport Vadertrofee m/v 2017

 Doelgroep

De doelstellingen van Emancipator zijn breed, en daarmee ook de doelgroep, mannen en emancipatie. Hoewel Emancipator zich dus niet enkel richt op vaders(chap), maken vaders wel een belangrijk deel uit van de doelgroep.

Doelstelling

Emancipator is de Nederlandse organisatie voor mannen en emancipatie op thema’s, zoals geweld, arbeid & zorg, seksualiteit en seksuele diversiteit. In beleid, programma’s en projecten is steeds meer aandacht voor jongens en mannen, zowel in Nederland als in de rest van de wereld. Veelal is hierbij sprake van een enorm gefragmenteerd speelveld. Emancipator verzamelt en ontsluit de kennis, verbindt de professionals en streeft naar een gemeenschappelijke visie op mannenemancipatie. Emancipator is lid van het internationale MenEngage netwerk en faciliteert de Nederlandse tak van dit netwerk: MenEngageNL. Dit netwerk bundelt Nederlandse organisaties, professionals en individuen die zich inzetten voor mannen en emancipatie.

Werkwijze

Deskundigheidsbevordering
Emancipator organiseert expertmeetings en verzorgt trainingen over mannen en emancipatie. Hierbij zijn themabijeenkomsten en modulen mogelijk over de volgende onderwerpen: Mannen en emancipatie algemeen, Arbeid en Zorg, Geweld, Seksualiteit en Seksuele Diversiteit. De bijeenkomsten kunnen zowel binnen organisaties als open inschrijving zijn.

Dialoogbijeenkomsten
Emancipator organiseert en faciliteert – in samenwerking met organisaties in het land – laagdrempelige dialoogbijeenkomsten voor algemeen publiek, om in een veilige, informele sfeer gedachten en ervaringen m.b.t. emancipatie uit te wisselen.

 Missie en visie

Emancipator streeft naar sociale rechtvaardigheid, naar een duurzame wereld waarin iedereen zich in veiligheid, vrijheid en gelijkwaardigheid kan ontplooien en ontwikkelen. Mannenemancipatie en vrouwenemancipatie gaan daarbij volgens ons hand in hand.

Waarom deze nominatie?

Door de ongelijke behandeling van vrouwen en mannen aan de kaak te stellen, en aandacht hiervoor te vragen in het maatschappelijk debat, draagt Emancipator een flinke steen bij aan het maatschappelijk debat omtrent gelijke rechten voor vaders (denk aan verlof, rechten na scheiding). Jens heeft met Emancipator ontzettend aan de weg lopen timmeren. In de afgelopen drie jaar heb ik hem met veel energie en passie zijn idee zien ontwikkelen en doen groeien. Die ontwikkeling vind ik geweldig. Ik heb bewondering voor de vele zaken die hij voor elkaar heeft gekregen en de aandacht die zijn organisatie in de afgelopen jaren heeft weten te genereren.

Enkele van zijn activiteiten in het afgelopen jaar:

• Handelingsperspectief Mannenemancipatie – thema’s Arbeid en Zorg, Geweld en Veiligheid, Seksualiteit en Seksuele Diversiteit. http://www.emancipator.nl/handelingsperspectief/
• Emancipator PRO; mannenemancipatie evenement met presentatie Handelingsperspectief, MenEngage Nederland, sprekers en performances, en Open Netwerk Space
• Emancipator on Tour; workshops, expertmeetings en dialoogbijeenkomsten in Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag, Groningen en Tilburg.
• Ontwikkeling campagne VaderZoektVerlof i.s.m. Doetank PEER en politieke jongerenorganisaties. Inmiddels onder beheer bij Rutgers, uitgebouwd tot Platform Vaderschap www.vaderzoektverlof.nl
• Aandacht voor vaderschap binnen het project Zorgend Ouderschap van Sardes: adviesgroep, quickscan Mannelijke Opvoeders, Denktank Mannelijke Opvoeders. http://www.sardes.nl/C100-PF41-Zorgend-ouderschap.html
• Deelname aan alliantie Gender Diversiteit; samenwerkingsverband van tientallen organisaties, diverse bijeenkomsten, onderzoek, ontwikkeling Theory of Change. https://www.movisie.nl/nieuwsbericht/oproep-sluit-je-aan-alliantie-genderdiversiteit
• IMAGINE: Europees project met samenwerkingspartners in Engeland en Zweden; ontwikkeling methodiek, werving en training peer educators, workshops aan jongens over het voorkomen van seksuele intimidatie en seksueel geweld. http://www.emancipator.nl/imagine-workshops-over-het-voorkomen-van-seksueel-geweld-en-seksuele-intimidatie/
• White Ribbon Campagne: campagne over het vóórkomen en voorkómen van geweld tegen vrouwen.

www.daarmagjenooitvoorkiezen.nl

• Coordinatie MenEngage Europa: alliantie van meer dan 50 organisaties in 30 landen in Europa, gericht op het betrekken van jongens en mannen bij gender gelijkheid. www.menengage.org/europe
• Publicatie ‘Mannen en Mantelzorg, niet te missen’, i.s.m. Movisie. https://www.movisie.nl/publicaties/mannen-mantelzorg-niet-te-missen
• Publicatie ‘Meer dan Papadag’ over vaderinitiatieven in Nederland

http://www.emancipator.nl/wp-content/uploads/2017/06/Meer-dan-papadag.-Een-inventarisatie-van-vaderinitiatieven-in-Nederland.pdf

• Gender Show; driedaags festival over de veranderende rol van jongens en mannen in het Ostade Theater in Amsterdam.
• Emancipator maakt deel uit van het Netwerk VN Vrouwenverdrag. http://www.vn-vrouwenverdrag.nl
• Emancipator maakt samen met Atria, VHTO en NVR deel uit van de alliantie (Nieuwe Wegen naar Werk.En.De.Toekomst), gericht op het doorbreken van sekse- en genderstereotypering op de arbeidsmarkt en in het onderwijs.

Toetsing aan gehanteerde criteria

Belang voor/in maatschappelijk debat

De doelstellingen en activiteiten van Emancipator sluiten heel goed aan bij actuele thema’s in het maatschappelijke debat, namelijk: genderverschillen, genderongelijkheid, betrokkenheid van vaders, huiselijk en seksueel geweld. het versterken van mannen/vaders en het doorbreken van rolpatronen.

Bijdrage aan bevorderen van betrokken vaderschap/terugbrengen van vaders in leven van kinderen

Emancipator richt, zoals gezegd, enkele van zijn pijlers expliciet op vaderschap en het activeren van betrokken vaderschap.

• Ontwikkeling campagne VaderZoektVerlof i.s.m. Doetank PEER en politieke jongerenorganisaties. Inmiddels onder beheer bij Rutgers, uitgebouwd tot Platform Vaderschap www.vaderzoektverlof.nl
• Aandacht voor vaderschap binnen het project Zorgend Ouderschap van Sardes: adviesgroep, quickscan Mannelijke Opvoeders, Denktank Mannelijke Opvoeders.
• Publicatie ‘Meer dan Papadag’ over vaderinitiatieven in Nederland

Breedte van de vaderthematiek

Het versterken van vaderschap is niet het enige speerpunt van Emancipator, maar wel een van de speerpunten. Door thema’s als genderverschillen, genderrolpatronen en genderongelijkheid aan de kaak te stellen, wordt ook aandacht gevraagd voor de rol van vaders.

Uitstraling

Emancipator heeft zich in de afgelopen jaren ontwikkeld als een professionele organisatie, met landelijke bekendheid en een breed nationaal en internationaal netwerk.

Kortom

Vanwege de vele mooie projecten die Emancipator het afgelopen jaar heeft ontwikkeld op het terrein van betrokken vaderschap (en ook breder op het terrein van gender/emancipatie), de landelijke bekendheid die deze projecten hebben gekregen en de wijze waarop Emancipator zich geroerd heft in het maatschappelijk debat, , nomineert de jury van harte en met overtuiging Emancipator voor de Vadertrofee 2017.

Renske Keizer, jurylid Vadertrofee (september 2017)

Powervaders Leiden

Juryrapport Vaderdagtrofee m/v 2017

 Doelgroep

De Powervaders is een groep van ongeveer 12 mannen, voornamelijk van Marokkaanse afkomst, die actief is in het Huis van de Buurt (Op Eigen Wieken) in de Leidse Merenwijk. De groep organiseert elke vrijdag, zaterdag en zondag een vaderbijeenkomst, waar vaders uit de wijk terecht kunnen voor spelletjes of gewoon een kop koffie. Twee keer per maand op vrijdag koken de vaders een maaltijd, waar 8-10 tot wel 30 buurtbewoners per keer aanschuiven. Bewoners kennen de Powervaders, en omgekeerd: de groep heeft een signalerende en ondersteunende functie wat betreft het welzijn van wijkbewoners.

Doelstelling

Het project Powervaders heeft verschillende doelstellingen. Ten eerste ontwikkelen de vaders zichzelf door middel van deelname aan de groep en versterken zij hun eigen vaardigheden, zoals communicatie en zelfvertrouwen. Ten tweede heeft de groep binnen het buurtcentrum als doel om wijkbewoners te verbinden, met elkaar en ook met reguliere welzijnsorganisaties. Ten derde heeft de groep een signalerende functie: door aanwezigheid in het Huis van de Buurt hebben de vaders een groot netwerk en veel zicht op mogelijke problemen van wijkbewoners en eventuele overlast van jongeren.

Werkwijze

De Powervaders zijn verantwoordelijk voor diverse activiteiten in en rond Op Eigen Wieken:

• Zelfbeheer van het buurtcentrum op vrijdag-zaterdag-zondag
• Aanbieden van laagdrempelige vaderbijeenkomsten in de weekenden
• Twee keer per maand gezamenlijk koken en een maaltijd serveren voor wijkbewoners
• Wekelijkse taallessen, kooklessen, huiswerkbegeleiding voor kinderen uit de wijk
• Op verzoek organiseren van activiteiten in het centrum en bijdragen aan activiteiten in de wijk
• Toezicht houden in de wijk door aanwezig en zichtbaar te zijn in het centrum, daardoor een groot netwerk van jongeren, en hun ouders. Tevens aanbieden van activiteiten met oud en nieuw.
• Kleine praktische klussen voor buurtbewoners (klussendienst, repair café)
• Laagdrempelig ‘maatschappelijk werk’ voor buurtbewoners (praatje maken, formulier invullen, etc.)
• Signalerende functie voor wijkteam en andere welzijnsorganisaties (bijvoorbeeld eenzaamheid).

Daarnaast heeft de groep eind 2016 actief deelgenomen aan vier bijeenkomsten over het thema vaderschap en maken de vaders door hun werkzaamheden zelf een leer- en groeiproces door op allerlei gebieden zoals taal, communicatie, planning en organisatie. Opbouwwerker Saïd Amghar van welzijnsorganisatie Libertas ondersteunt en faciliteert de vaders, die allen op vrijwillige basis bij het project betrokken zijn.

Waarom deze nominatie?

De Powervaders zijn genomineerd vanwege het brede karakter van hun activiteiten, waarmee ze een spil vormen in het wijkcentrum en de wijk en waarmee zij veel wijkbewoners weten te verbinden. Daarbij kunnen zij gezien worden als een prachtige rolmodellen voor hun eigen kinderen, jongeren in de buurt en andere vaders.

Toetsing aan gehanteerde criteria

Belang voor/in maatschappelijk debat

De doelstellingen en activiteiten van de Powervaders sluiten goed aan bij actuele thema’s in het maatschappelijke debat, namelijk: actieve participatie van burgers op lokaal niveau, integratie van diverse bevolkingsgroepen in de Nederlandse samenleving, het versterken van mannen/vaders en het doorbreken van rolpatronen.

Bijdrage aan bevorderen van betrokken vaderschap/terugbrengen van vaders in leven van kinderen

De vaders zijn zelf actief bezig (geweest) met nadenken over hun eigen vaderschap en zij activeren ook andere vaders om betrokken te zijn bij hun eigen gezin, bij de wijk en in de maatschappij.

Breedte van de vaderthematiek

Het versterken van vaderschap is niet het directe uitgangspunt van de Powervaders, maar van verschillende activiteiten is dit wel een gevolg. Denk aan de vaderbijeenkomsten, de taallessen en de kooksessies. De mannen zijn zelf vader, daarin worden zij versterkt, en met hun activiteiten zijn zij een rolmodel voor (hun) kinderen.

 Uitstraling

De Powervaders zijn lokaal georiënteerd, in de eigen Merenwijk worden de Powervaders steeds meer zichtbaar. Het is een groeiend project, steeds meer vaders en andere wijkbewoners weten de weg te vinden naar Op Eigen Wieken. In de gemeente Leiden krijgt het project steeds meer de aandacht die het verdient, en mogelijk krijgt het navolging in andere wijken.

Kortom

Vanwege dit mooie project, waarin vaders zich – met kleine middelen en grote bescheidenheid – op vrijwillige basis inzetten voor de kwaliteit van de buurt en waarmee zij een rolmodel zijn voor hun eigen kinderen en voor andere gezinnen, nomineert de jury van harte en met overtuiging de Powervaders voor de Vaderschapstrofee 2017.

Susan Ketner, jurylid Vaderdagtrofee (september 2017)